Dana 24. maja 2001. godine u dnevnom listu Glas Srpske objavljena je priča pod naslovom „Bomba u mulju“, koja je govorila o posljedicama NATO bombardovanja akumulacionog jezera Drenova 1995. godine. Tekst donosi svjedočenja ribolovaca, rezultate analiza vode i zemljišta, kao i informacije o neeksplodiranim bombama koje se i danas nalaze na dnu jezera.
BOMBA U MULJU
• Analiza vode i zemljišta u zoni jezera obavljene su u Institutu u Vinči i u Njemačkoj • Stručne ekipe utvrdile da nema povećane radioaktivnosti
PRNJAVOR, 23. maja – Bombardovanje vojnih objekata na planini Ljubić u septembru 1995. godine, koje je sa pet projektila NATO potpuno uništilo, nije zaobišlo ni akumulaciono jezero Drenovu i Donje Vijčane.
„Sumnja se da su najmanje dvije bombe završile u akumulacionom jezeru Drenova, odakle se grad snabdijeva vodom za piće.
Te noći, 9. septembra 1995. godine, nalazio sam se na obali jezera, gdje sam sa nekoliko poznanika pecao ribu. Na suprotnoj strani od mjesta gdje smo se nalazili, uz zaglušujuću buku, odjeknula je jaka eksplozija. Na sve strane je prštalo rastinje, treska, voda i mulj. Sigurno je da se bomba prilikom pada u vodu aktivirala. Bili smo uplašeni, ali smo mogli zaključiti da se sve smirilo tek poslije nekoliko minuta.“
Nešto kasnije, u drugoj zoni jezera, prema Vijčanima odjeknulo je još jedan udar. Pala je bomba koja se nije aktivirala i koja je zavarivana u mulju. Nije mi poznato da je uzbuna tadašnjeg odbora drugog projekta – kaže Zoran Stanić, sportski ribolovac iz Prnjavora, očevidac bombardovanja.
Ekipa Zavoda za zaštitu zdravlja Republike Srpske posjetila je akumulaciju u Drenovi, odakle je uzela uzorke vode i zemljišta, koji su bitni na stručnu analizu u Institut za atomsku fiziku u Vinči kod Beograda. Uporedo s njima uzorke su uzeli i predstavnici SFOR-a, iz medicinskog odjeljenja multinacionalnih snaga u Sarajevu, takođe leta očekuju se analize koje su već prispjele u jednom naučnom institutu u Njemačkoj.
Uzimanju uzoraka sa tri radilište lokacije prisustvovali su i prnjavorski inspektori.
„Uporedo sa ovim poslom, obavljeno je mjerenje i utvrđeno da radijacija nije iznad uobičajene. Nije mi poznato da se u jezeru nalaze neaktivirane bombe i istinu bi trebalo da utvrde stručne ekipe i ronioci“ – kaže opštinski sanitarni inspektor iz Prnjavora Željko Švraka.
Ono što me, međutim, pouzdano jeste to da takozvana sirova voda, kojom se snabdijeva prnjavorski vodovod, odnosno stanovnici grada pod Ljubićem, ima izuzetno dobar kvalitet. Pojava je to koja je prisutna i prije rata.
Problem ne bi bio riješen postavljanjem novih uređaja za prečišćavanje i omekšavanje vode, nego bi prepreka za nju bila da Kraljevine Španije već odobrila 3,8 miliona maraka. Realizacija ove investicije, najviše istorije Prnjavora, trebalo bi da počne ovog ljeta.
B. Radulović
POSEBAN REŽIM
Zona jezera Drenova proglašena je prvim rezervom od posebnog značaja u Republici Srpskoj, što znači da na ovom području važe stroge mjere ponašanja posjetilaca. U jezeru je dozvoljen ribolov, a prošle godine ulovljeni su primjerci somova teški 74 i 68 kilograma. Pretpostavlja se da na dnu jezera postoje somovi teški i do 100 kilograma, isto je tehnika koju su propadnici porodica kada su prije desetak godina ispitivali muljevitost ove akumulacije.
