Početkom septembra 1991. godine Prnjavor je potresao jedan od najtežih incidenata uoči ratnih dešavanja u Bosni i Hercegovini. U ranim jutarnjim časovima miniran je i srušen most na rijeci Vijaci između Palačkovaca i Strbaca, čime je prekinuta jedna od najvažnijih putnih komunikacija prema Derventi, Hrvatskoj i Srbiji. Događaj je izazvao veliku uznemirenost među stanovništvom i doveo do hitnih sjednica opštinskih organa, mobilizacije rezervnog sastava milicije i donošenja niza bezbjednosnih mjera. U nastavku donosimo tekst iz Glasa Srpske, gramatički uređen i preslovljen na latinicu, uz zadržavanje izvornog sadržaja.
Srušen most na rijeci Vijaci
PRNJAVOR, 8. avgusta – Tačno rano jutros u 3.15 časova miniran je most na rijeci Vijaci između sela Palačkovci i Strpci. Od tog momenta sav saobraćaj za Hrvatsku preko Slavonskog Broda, te za Srbiju, usmjeravan je novim pravcem: Prnjavor – Vučjak – Kulaši – Stanari – Doboj.
Na lice mjesta odmah su izašli istražni sudija i pripadnici prnjavorske Stanice milicije. Međutim, do zaključenja ovog izvještaja nije zvanično utvrđeno ko je izvršio ovo vandalsko djelo miniranja jedne od najznačajnijih saobraćajnica.
Prema prvim procjenama vojnih stručnjaka, most je srušen upotrebom eksploziva vitezita, u količini od najmanje 200 kilograma.
Eksplozija je izazvala veliko uznemirenje u selima Palačkovci i Strpci, koje je povezivao sada porušeni most. Mještani su se već u ranim jutarnjim časovima okupili ispred Skupštine opštine Prnjavor i Stanice milicije, zahtijevajući energičnije mjere u pronalaženju počinilaca, ali i da se narod naoruža kako bi sam mogao štititi vlastitu i društvenu imovinu.
Na kućama koje se nalaze u neposrednoj blizini mosta od siline eksplozije popucala su sva stakla, a zabilježena su i veća oštećenja. Posebno su stradali dom Stanka Milankovića i kuća Petre Milanković. Bljesak i detonacija osjetili su se i u samom Prnjavoru, gdje su izazvali uznemirenost i strah među građanima.
Šta je motiv ovog čina, za sada je teško utvrditi. U Prnjavoru, a posebno u selima koja gravitiraju mjestu eksplozije, uvjereni su da je riječ o jednoj od planskih akcija sa ciljem destabilizacije tada još uvijek relativno mirnog stanja u Bosni i Hercegovini.
Odmah nakon događaja održana je sjednica Savjeta za narodnu odbranu, na kojoj je doneseno više zaključaka koji su odmah počeli da se sprovode.
Prva odluka odnosila se na hitnu mobilizaciju rezervnog sastava milicije, sa osnovnim zadatkom čuvanja i obezbjeđenja svih vitalnih objekata, kao i ulaza i izlaza iz opštine.
Istovremeno je odlučeno da se izvrši i mobilizacija protivdiverzantskog voda, čiji je prvi zadatak bio pregled svih vitalnih objekata u gradu.
U roku od dva dana u svim mjesnim zajednicama trebalo je formirati i naoružati jedinice Teritorijalne odbrane, dok je uvedeno stalno dežurstvo u mjesnim zajednicama i radnim organizacijama u saradnji sa Stanicom javne bezbjednosti i Centrom za obavještavanje.
Savjet za narodnu odbranu naložio je i kadrovske promjene u Stanici milicije, odnosno da se umjesto Bore Tramošljanina za komandira postavi Nenad Krajišnik, a odluku je trebalo da potvrdi Izvršni odbor Skupštine opštine Prnjavor.
Stanovnici prnjavorske opštine kraj tog vikenda dočekali su u velikoj neizvjesnosti. Rušenje mosta na rijeci Vijaci i prekid saobraćaja prema Derventi, Hrvatskoj i Srbiji bili su samo povod za niz događaja koji su uslijedili narednih dana.
Momo Joksimović – Glas Srpske
