U arhivi Glasa Srpske od 13. oktobra 1982. godine pronašli smo priču o Petru Bespaljku iz Maćinog Brda kod Prnjavora, vrijednom radniku i samoukom inovatoru koji je osmislio uređaj za brzo oštrenje gaterskih pila. Njegov izum značajno je skratio vrijeme potrebno za ovaj posao i povećao efikasnost rada u pilanama.

Samouki inovator

PRNjAVOR, oktobar 1982. – Vlasnicima privatnih pilana, ili kako ih u ovom kraju nazivaju – gatera, veliki problem predstavljalo je oštrenje dugih gaterskih pila. Kada se posao obavljao ručno turpijama, zahtijevao je mnogo vremena i veliko iskustvo, dok je u specijalizovanim radionicama oštrenje jedne pile trajalo najmanje sat vremena.

Upravo taj problem podstakao je Petra Bespaljka iz Maćinog Brda kod Prnjavora, zaposlenog u jednoj privatnoj pilani, da pronađe jednostavnije i efikasnije rješenje.

Prije dolaska u pilanu Petar je radio u Tvornici lanaca „Metalka“, gdje je stekao vrijedno praktično iskustvo. Kasnije je nastavio raditi u preradi drveta, ali ga je problem sporog oštrenja gaterskih pila stalno zaokupljao.

Nakon mnogo razmišljanja i rada uspio je da osmisli i izradi uređaj za brzo oštrenje ovakvih pila. Naprava je bila konstruisana na principu elektronike koja je upravljala radom turpija, čime je proces oštrenja postao znatno brži i precizniji.

Zahvaljujući ovom izumu, vrijeme potrebno za oštrenje jedne dugačke gaterske pile smanjeno je sa oko jednog sata na svega 20 minuta.

To je donijelo značajne uštede vremena i omogućilo da pilana u Maćinom Brdu radi efikasnije, bez dugih zastoja koji su ranije nastajali zbog oštrenja testera.

Priča o Petru Bespaljku ostala je zabilježena kao primjer kako znanje, upornost i praktično iskustvo mogu dovesti do korisnih inovacija, čak i bez formalnog inženjerskog obrazovanja.

Tekst: M. Marinković (Glas Srpske, 13. oktobar 1982. godine).