Izgradnja akumulacione brane u Drenovi, jednog od najznačajnijih infrastrukturnih projekata za prnjavorsku opštinu, bila je tema teksta objavljenog u dnevnom listu „Borba“ 14. juna 1980. godine. U tekstu pod naslovom „Prnjavorski Skadar na Bojani“ ukazuje se na višegodišnje kašnjenje i poskupljenje radova na brani koja je trebalo da riješi problem čestih poplava i obezbijedi dovoljne količine vode za stanovništvo i privredu.
Iako je akumulacija na Drenovi projektovana da primi devet miliona kubnih metara vode i obezbijedi ribnjak površine oko 380 hektara, izgradnja je trajala gotovo petnaest godina. „Borba“ navodi da je zbog sporosti banaka i nedovoljnog ulaganja cijena projekta višestruko porasla, te da je umjesto planiranih ulaganja do tada realizovan samo manji dio potrebnih sredstava.
Prnjavor je, najzad, poslije višegodišnjeg dokazivanja opravdanosti izgradnje, dobio izuzetno značajan objekat — akumulacionu branu u Drenovi kapaciteta 9 miliona kubnih metara vode, koja je ovu izrazito nerazvijenu komunu riješila mnogih briga. Rječice Drenova i Vijaka, čije su vode svakog proljeća i jeseni uzimale svoj danak, zaustavljene su, pa je, uz odbranu od poplava, grad dobio izvor dovoljnih količina industrijske i pitke vode, kao i novi ribnjak na površini od 380 hektara.
Izgradnja ovog prnjavorskog Skadra na Bojani, papirnata i stvarna, međutim, trajala je punih petnaest godina. Odugovlačilo se, naime, zbog nepovjerenja banaka, i ne samo njih, prema projektu za izgradnju brane koji su sačinili prnjavorski stručnjaci. Tako je ovaj vrlo značajan objekat za budući razvoj komune koštao 80 miliona dinara, petnaest puta više nego je planirano 1965. godine. No, to je, ipak, četiri puta manje od štete koje su 1976. godine načinjene od poplava u ovoj komuni, pa su Prnjavorčani zadovoljni što su, napokon, skinuli tri akutna problema s dnevnog reda.
Ne može se, međutim, reći da su zadovoljni tretmanom u ukupnoj razvojnoj politici ni odnosom prema svojim programima. Uvriježena je, naime, praksa da se u programe koji stižu iz nerazvijenih sredina gleda s podozrenjem. Banke ih po svaku cijenu nastoje reducirati, odobravajući nerealno mala sredstva, ili ih godinama drže u fiokama.
Nije samo brana bila kamen spoticanja u razvoju Prnjavora, izrazito nerazvijene opštine, koja je dostigla tek 49 odsto republičkog prosjeka. Malo je koja investicija u prošlosti ovdje realizovana u predviđenom roku. U ovom planskom periodu uložiće se tek svaki treći dinar od 1,2 milijarde dinara, što govori o tome da se ne ostvaruju osnovna opredjeljenja o ubrzanju razvoja nedovoljno razvijenih.
Prnjavorčani se zalažu za ostvarivanje dogovorenih stavova da se izrazito nerazvijeni krajevi razvijaju po stopi „bržoj“ od republičke za 25 odsto, kako bi se smanjivao raskorak. A to je moguće samo pod uslovima da se dograde kriterijumi o raspodjeli sredstava Fonda federacije i Republike za brži razvoj nedovoljno razvijenih opština, promijeni odnos banaka i velikih sistema u kojima je cjelokupna privreda komune udružena. Dosadašnja praksa, naime, govori da su sredstva fonda ulagana 58 odsto u razvijene, a 42 odsto u nerazvijene, što govori da su nerazvijeni i dalje u nepovoljnom položaju.
Ne može se reći da Prnjavorčani skrštenih ruku čekaju pomoć sa strane. Naprotiv, umjesto 10 odsto, kao izrazito nerazvijena komuna, za svaku investiciju obezbjeđuju 30 odsto vlastitih sredstava. I ne samo to. Dok programe u poljoprivredi komune, kao što su „Bosanska krajina“, „Kasape“, kao i programe „Jelićka grada“ i RMK Zenica, ova komuna kreditira razvijenije sredine, jer u bankama uvijek ima više sredstava nego što ih koristi.
Umjesno je stoga pitanje: hoće li bar u narednom planskom periodu biti završeni preostali prnjavorski Skadri na Bojani.
S. Marić – Borba
